शेकरा.

झुपकेदार  शेपूट, गुंजेसारखे  लाल डोळे अन रामाची बोटे मिरवणारी खारुताई .. कुठेही दिसली तरी लक्ष वेधून घेणारी..

त्याच जातीतली मोठी, रानात राहणारी खार म्हणजे शेकरा. 

या  शेकाऱ्याचा थाट  पण कुणा राजापेक्षा कमी नसतो बरं का .. रानभर हिंडा, दिसेल ते फळ खा किंवा नुसते चाखून टाकून  द्या ..

हवे तिथे घरटे बनवा .. वाटेल तिथे राहा.. अशी उनाड जीवनशैली .. 

आणि विशेष म्हणजे ..अंगच्या चपळतेमुळे फारशी कुणाची भीती नाही म्हणून अंगी शिरलेली मस्ती .. असा हा शेकरा.

विशिष्ठ असा इशारा देऊन लहान सहान प्राण्यांना मोठ्या श्वापदांपासून वाचवणारा .. तर कधी उगाचच गोन्धळात टाकणारा .

पण काहीही झाले तरी राहत्या वनाशी, पोसणाऱ्या मातीशी सदैव इमानी असलेला. शेवटपर्यंत रानाची सोबत करणारा.

विलक्षण अशा कथा आहेत रणजीत देसाई यांच्या 'शेकरा ' कथावलीत.

या अति चंचल वल्ली शेकाऱ्याच्या मनात शिरून अगदी नेटकेपणे मांडलेल्या..

~~* कल्याणी *~~

"आठवणी चं गो च्या "

मैत्रिणीसोबत झालेलं छोट्टस भांडण, गणिताची वर्ग परीक्षा किंवा उगाचच आवडणारा "तो" वर्गात उपस्थित नसणं या तीनही गोष्टी सारख्याच वेदनादायक असतात त्या काळात म्हणजे so called "teenage " मध्ये मला चं गो भेटले,
अर्थात "मी माझा" मधून. आणि हा मोहक खळी असलेला, घाऱ्या बोलक्या डोळ्यांनीच घायाळ करणारा कवी हाच माझा "first crush" हे मी declare करून मोकळी झाले.

त्या वेळी त्या चारोळ्यांचा अर्थ असा कितीसा कळायचा देव जाणे, पण "मी माझा", आणि "पुन्हा मी माझा" वाचणे हा माझा केवळ छंद न राहता गरज झाली. कदाचित तेव्हाच्या बाळबोध अस्मादिकांनी त्या चारोळ्यांचे काहीसे बाळबोध अर्थच लावले असतील.
पण कारण काहीही असो जरा "mood off " झाला कि हि झिपरी पोर हि पुस्तके घेऊन जिन्यात धुसमुसत बसायची.
उन्हाळ्यात माझ्या सर्वात प्रिय मैत्रिणीसोबत आख्खी दुपारभर "मी माझा" आणि "पुन्हा मी माझा" ची पारायणं झाली आणि आम्ही चं गो ची भाषा बोलायला लागलो.

"गप्पच रहावसं वाटतं
तुझ्या जवळ बसल्यावर
वाटतं तूच सगळं ओळखावस
मी नुसतं हसल्यावर "

हि चारोळी ३ तास गप्पा मारून झाल्यावर आम्ही एकमेकीना dedicate केल्याचं पण आठवतंय.

नंतर हळू हळू एकएक चारोळीचा  अर्थ समजत उमजत गेला  आणि तेव्हाच्या "just crush " च्या चारोळ्यांच्या मी प्रेमात पडले.

"चिंब भिजल्यावर तहान लागते ना, तसं होतं " या चारोळ्या वाचल्यावर..
पहा मी अजूनही तीच भाषा बोलतीये... 

"ते" म्हणतात असं ,
"मनाची तहान
पाण्याने भागात नाही,
ते बरं आहे की सगळ्यांनाच,
मनाची तहान लागत नाही "

त्या काही लोकांना हि तहान भागवणारा अमृतकलश सापडलाय हे कुठे ठावूक आहे "चं गो" ना  :)

- कल्याणी (निकिता कुलकर्णी)

पहाटे १.१९

२३-१२-२०१२

निरोप ..

पापण्यांच्या पाकळ्यांवर जमलेले दव
ओघळत राहिले हळुवार ..
कित्येकदा, त्या वेळी ..

दाटलेल्या कंठात शब्दांची  गर्दी
अडखळली  वाक्ये
कित्येकदा त्या वेळी ..

थरथरत्या मनात, भावनांचा प्रपात
लपवले कंपित हात,
कित्येकदा त्या वेळी..

अखेरची नाही भेट, जुळतील वाटा पुन्हा
समजावले मनाला,
कित्येकदा त्या वेळी..

चिडलो, रडलो, हसलोही जरा खिन्नपणे,
नेमका निरोपच घ्यायचा राहिला ..
अखेरचा .. त्या वेळी ..

-कल्याणी
पहाटे १:४५
05/12/2012


टिप : 'Life of Pi' चित्रपटातील एका प्रसंगाने प्रेरित !

दिवाळी

दिवाळीचा दिवा अंगणी लागावा..
प्रकाशाने त्याच्या आसमंत उजळावा..

समृद्धीचे तेज परसदारी जावे..
लक्ष्मिचे पैंजण दारोदारी वाजावे..

वरदहस्त राहो धन्वंतरीचा
नरकासुर जळो अज्ञानाचा..

अशी व्हावी दिवाळी सान थोर सर्वांची
स्वल्प हि प्रार्थना देवा कल्याणीची ..


~~** कल्याणी **~~

अपूर्णता

असं नेहेमीच वाटतं, 

कि क्षितीज मला खुणावतंय..

कवेत घ्यायला उत्सुक 

बाहू पसरून हसतंय..

मीही घेऊ बघते झेप.

पण पोचत नाही तिथवर..

माझी झेप अपुरी,

कि हे फक्त मृगजळ ..?

भासमान मूर्ती सारखं

दूर दूर पळतंय..

पण असं नेहेमीच वाटतं 

कि क्षितीज मला खुणावतंय ..

~~* कल्याणी *~~

मेख मोगरी

" मेख मोगरी " नावंच खूप आकर्षक वाटलं..!

कुठे तरी भिंतीवर किंवा दारावर ठोकलेली मेख जिचा आणि सौंदर्याचा दूर दूर वर काही संबंध नाही अशी ,
अन टप्पोऱ्या मोत्यांची चकाकणारी, लक्षवेधी, मनास भुरळ पडणारी, कुणा वीराच्या भरजरी पोशाखावर किंवा ललनेच्या शृंगारात सजणारी मोगरी..

  मेख तशी असते कठीण दिसायला ती ठोकली कुठे तर खोलवर जाणारी,
अन जर काढली बाहेर तर कधीही भरून न निघणारी फट  मागे सोडून जाणारी .
 
उलट मोगरी नुसतीच सजवण्याच्या, नटण्याच्या कामाची. पण असेल तिथे लक्ष वेधून घेणारी, किंवा साज शृंगारात हटकून आपला वेगळा स्थान निर्माण करणारी.


यातल्या  व्यक्ती पण अशाच आहेत, कुणी मेखेप्रमाणे कठीण कडक पण मनावर छाप सोडून जाणाऱ्या
अन कुणी उगाच मोगरीसारखी, हटकून स्वतःची जागा निर्माण करणाऱ्या, कथेतल्या मुख्य पात्रासोबत त्यांचा पण विचार करायला लावणाऱ्या..

आता या अशा दोन भिन्न प्रकारच्या व्यक्ती कशा कुठे एका कथेत गुंफल्या जातात, मेख आणि मोगरीचा  संगम कसा आणि कुठे बरे होतो..
 ते मात्र मी सांगणार नाही हं मुळीच, त्यासाठी मात्र रणजित देसाईच  हे पुस्तकच वाचायला हवं.

~~* कल्याणी *~~

मधुमती

"रुपमहाल" नंतर थांबावस वाटत नव्हतं म्हणून "मधुमती" हि वाचायला घेतला आणि एका वेगळ्याच जगात प्रवास करून आल्याचा आनंद पुन्हा अनुभवला.

म्हणून हा लेखनप्रपंच.

मधुमती 

सौन्दर्य अन जोडीला खानदानी गायकीची परंपरा जपणाऱ्या, मधुर गळा आणि मदिरा यांची अधिराणी समजल्या जाणाऱ्या नायकीनिंच्या वेगवेगळ्या ढंगात रंगात नटलेली रणजित देसाईंची "मधुमती"..

    नायकीनि या केवळ  शौकीन लोकांना मोहित करून त्यंच्या पैशांवर ताबा मिळवून छान-छोकीत राहणाऱ्या किंवा एक तर रंगेल किंवा कलासक्त राजाच्या दरबारी "सेवेस"  स्त्रिया असतात हा जनापवाद स्पष्टपणे खोडून काढणारी हि कथावली. 

एवढ्या नजाकतीने प्रत्येक कथेतली सौन्दर्यवती वर्णिली गेली आहे कि वाचता वाचता ती साक्षात पुढे उभी असल्याचा भास होतो.

या शृंगारिक वर्णनासोबतच यातल्या प्रत्येक कथेला एका वेगळ्याच नाट्याची झालर आहे. 

कधी कुणा वारांगानेला पित्याच्या प्रेमाची झलक दाखवून जाणारा कुणी प्रवासी भेटतो, कधी कुणा "स्त्री हे केवळ उपभोगाचे साधन" असे मानणाऱ्या गर्भश्रीमंत दलालाचे स्त्रीत्वाच्या तेजस्वी सात्त्विकतेचे दर्शन देऊन डोळे उघडणारी कुणी युवती भेटते.

शेवटी लेखकाच्याच भाषेत सांगावस वाटत..
"समेवर येता येता प्रत्येक कथा वाचकाची 'हो' मिळवूनच थांबते."

~~* कल्याणी *~~